Συστημική - Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία
Η συστημική ψυχοθεραπεία έχει τις ρίζες της στην οικογενειακή θεραπεία, όπου κεντρική θέση έχει η έννοια του συστήματος. Το σύστημα αποτελεί ένα σύμπλεγμα στοιχείων που βρίσκονται σε διαρκή αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση μεταξύ τους. Ως ανθρώπινο σύστημα νοείται ένα σύνολο προσώπων που μέσα στο χρόνο έχουν αναπτύξει σταθερά σχήματα σχέσεων και αλληλεπιδράσεων, τα λεγόμενα μοτίβα επικοινωνίας, ή αλλιώς μοτίβα του «σχετίζεσθαι». Σύμφωνα με τον Bateson, κάθε μεταβολή ή αλλαγή σε κάποιο στοιχείο του συστήματος μπορεί να εκκινήσει αλλαγές σε ολόκληρο το σύστημα. Ένας άνθρωπος αποτελεί μέλος πολλών συστημάτων, όπως είναι το σχολείο, η κοινότητα, κ.α., εκκινώντας από το πρωταρχικό σύστημα της οικογένειας.
Η συστημική προσέγγιση μάς προσκαλεί να δούμε την οικογένεια όχι ως μια απλή συνύπαρξη ατόμων, αλλά ως ένα ζωντανό, διαρκώς εξελισσόμενο σύστημα δυναμικών σχέσεων, διαδράσεων και αλληλεπιδράσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε μέλος της οικογένειας επηρεάζει και ταυτόχρονα επηρεάζεται από τα υπόλοιπα μέλη της, με τρόπους που δεν είναι πάντοτε συνειδητοί. Αυτό σημαίνει πως ακόμα και μια μικρή διατάραξη, μετακίνηση ή αλλαγή στη συμπεριφορά του ενός δύναται δυναμικά να επηρεάσει και να οδηγήσει σε αλλαγή ακόμη και ολόκληρο το σύστημα. Στη βάση αυτή, η στάση και η συμπεριφορά του κάθε μέλους φαίνεται να μεταφέρει ένα μήνυμα άρρηκτα συνδεδεμένο με το υπάρχον δίκτυο σχέσεων μεταξύ των μελών. Συνεπώς, η κατανόηση της στάσης και της συμπεριφοράς ενός μέλους φαίνεται να είναι πρακτικά αδύνατη χωρίς την παρατήρηση και την αλληλεπίδραση και των υπόλοιπων μελών της. Οι ρητοί και άρρητοι κανόνες που διέπουν μια οικογένεια, η ανάθεση των ρόλων μέσα σε αυτήν, τα μοτίβα επικοινωνίας μεταξύ των μελών και η προσωπική ιστορία της κάθε οικογένειας, όλα μαζί συνθέτουν μια μοναδική δυναμική, η οποία επιδιώκει τη διατήρηση της συνοχής και της ισορροπίας του οικογενειακού συστήματος — ακόμη κι όταν αυτή η ισορροπία είναι δυσλειτουργική ή περιοριστική για τα μέλη της. Στη βάση αυτή, το σύμπτωμα που εμφανίζει ένα άτομο στην οικογένεια δεν αποτελεί πρόβλημα του ενός ατόμου και ούτε νοείται ως τέτοιο, αλλά αντίθετα λειτουργεί ως έκφραση μιας ευρύτερης δυσκολίας του οικογενειακού συστήματος.
Μέσω της οικογενειακής ψυχοθεραπείας προσφέρεται ένα υποστηρικτικό και ασφαλές περιβάλλον που επιτρέπει την έκφραση απόψεων σε όλα τα μέλη της οικογένειας, τον εντοπισμό και την ενεργοποίηση των αποθεμάτων του καθενός, τη διακοπή φαύλων κύκλων επικοινωνίας και συμπεριφοράς και την ανάδυση νέων, πιο χρήσιμων τρόπων σύνδεσης μεταξύ τους. Όταν το σύστημα μετατοπιστεί – ακόμη και ελάχιστα – τα μέλη του μπορούν να ανακαλύψουν νέες ισορροπίες στις μεταξύ τους σχέσεις, πιο λειτουργικές, πιο συνδεδεμένες και πιο αυθεντικές.
Στη θεραπεία προσέρχονται όσα μέλη της οικογένειας αλλά και του ευρύτερου οικογενειακού κύκλου είναι πρόθυμα να συμβάλουν στην επίλυση του προβλήματος.
Κάθε συνεδρία της οικογενειακής θεραπείας έχει διάρκεια 1 ώρα και 30 λεπτά. Η συχνότητα των συναντήσεων ορίζεται από κοινού με την θεραπεύτρια και τα μέλη της οικογένειας, και προσαρμόζεται ανάλογα με τις ανάγκες της εκάστοτε οικογένειας.
